كريم زمانى جعفرى
75
فرهنگ لغات نهج البلاغه (فارسى)
و الا ارتحل عنه . ك 358 ص 1256 س 6 ارْتَحَلْتُمْ : كوچ كرديد . مص . ارتحال ر . ر ح ل - ارتحلتم ، فعل ماضى مفرد مذكر حاضر از باب افتعال است . در اينجا به مضارع مبدل شده است . اذا ارتحلتم فارتحلو جميعا . ن 11 ص 854 س 9 ارْتَحَلُوا : كوچ كردند . مص . ارتحال ر . ر ح ل - ارتحلوا ، فعل ماضى جمع مذكر غايب از باب افتعال است . سائقهم فارتحلوا . ك 407 ص 1279 س 8 ارْتَحِلُوا : بكوچيد . مص . ارتحال ر . ر ح ل - ارتحلوا ، فعل امر جمع مذكر حاضر از باب افتعال است . اذا ارتحلتم فارتحلوا جميعا . ن 11 ص 854 س 9 ارْتَسَخَتْ : ته كشيد ، كاهش يافت . مص . ارتساخ ر . ر س خ - ارتسخت ، فعل ماضى مفرد مؤنث غايب از باب افتعال است . قد ارتسخت اسماعهم . خ 212 ص 698 س 16 ارْتَطَمَ : گرفتار شد ، گير كرد ، فرو افتاد . مص . ارتطام ر . ر ط م - ارتطم ، فعل ماضى مفرد مذكر غايب از باب افتعال است . در اينجا جواب شرط است لذا معنى مضارع التزامى ( گرفتار شود ) يافته است . ارتطم فى الربا . خ 439 ص 1293 س 4 ارْتِعاد : لرزيدن . ر . ر ع د - ارتعاد ، مصدر باب افتعال است . اذهب ارتعاد فرائصه . خ 2 ص 44 س 4 ارْتَقَبَ : ديدبانى كرد ، منتظر ماند . مص . ارتقاب ر . ر ق ب - ارتقب ، فعل ماضى مفرد مذكر غايب از باب افتعال است . در اينجا اسم شرط ( مَنْ ) آن را معنى مضارع ( منتظر شود ) داده است . من ارتقب الموت . ك 30 ص 1099 س 8